3 vragen over circulair oogten
Een gebouw dat plaatsmaakt voor iets nieuws, is niet automatisch sloopafval. Kozijnen, dakpannen, gips, staal, hout: er zit vaak genoeg materiaal in dat nog een tweede leven kan krijgen. Maar dan moet je wel vóór de sloop weten wat je in handen hebt. New Horizon brengt dat in kaart. Esther Mouwen, directeur bij New Horizon, legt beknopt uit hoe circulair oogsten werkt én waarom je er niet vroeg genoeg mee kunt beginnen.
1. Wat is circulair oogsten precies?
“Voor mij begint het met anders kijken naar een gebouw. We zijn vaak nog bezig met hoe we kostbare materialen gaan afvoeren in plaats van nadenken over welke materialen voorhanden zijn. Hoe kunnen we die materialen opnieuw hergebruiken. Die vraag, daar gaat circulair oogsten over. Wat zit er in het gebouw? Is het materiaal schoon? Kunnen we het netjes demonteren? En waar kunnen we het daarna opnieuw toepassen?
Daarbij zoeken we altijd naar zo hoogwaardig mogelijk hergebruik. Het liefst krijgt een materiaal opnieuw een functie zonder dat er allerlei extra bewerkingen nodig zijn. Een kozijn dat opnieuw kozijn wordt, is interessanter dan een kozijn dat je eerst helemaal uit elkaar moet halen om er iets anders van te maken.”
2. Wat doe je nadat je de materialen in beeld hebt?
“We kijken eigenlijk in een vaste volgorde. Eerst stellen we de belangrijkste vraag: moet het gebouw wel weg? Een gebouw laten staan is nog altijd het meest duurzaam. Moet het verdwijnen, dan kijken we eerst wat we op dezelfde locatie kunnen hergebruiken. Daarna zoeken we naar toepassingen op andere locaties. En vervolgens kijken we welke materialen terug kunnen naar leveranciers.
Dat laatste is belangrijk. Leveranciers zijn bijvoorbeeld al bezig met het terugnemen van gips, dakpannen, stalen balken en andere materialen. Zij kennen hun product, de kwaliteitseisen en de certificering die nodig is om het opnieuw te gebruiken. Zo kan een materiaal opnieuw de bouw in, in plaats van onder in een afvalcontainer te eindigen.”
3. Waarom moet je zo vroeg mogelijk beginnen met circulair oogsten?
“Omdat je anders achter de feiten aanloopt. Demonteren kost meer tijd dan slopen en dus moet de businesscase kloppen. Als het nieuwe gebouw al helemaal ontworpen is voordat we kijken wat er uit het oude gebouw komt, maak je hergebruik onnodig moeilijk.
Het liefst brengen we daarom vroeg in kaart wat er beschikbaar komt. Dan kan een architect de beschikbare materialen meenemen in het ontwerp. Architecten zijn wat dat betreft echt belangrijke partners in het proces: zij kunnen ontwerpen met wat er al is.
Daar zit voor mij ook de gedragsverandering. Circulair oogsten klinkt voor bijna iedereen logisch en het verhaal wordt altijd positief ontvangen. Maar het daadwerkelijk doen is complex. Daarom moeten we niet pas bij de sloop nadenken over hergebruik, maar veel eerder in het proces.”
Van slopen naar oogsten
Circulair oogsten begint dus niet bij de afvalcontainer, maar bij de eerste plannen voor een gebouw. Hoe eerder je weet wat je hebt, hoe groter de kans dat materialen een hoogwaardige, nieuwe bestemming krijgen.
Met het Oogst Collectief brengen we partijen, kennis en praktijk bij elkaar om circulair oogsten verder te brengen. Wil je aansluiten bij het Oogst Collectief? Meld je dan aan!
